HOOFDPIJN ? HEB IK EEN BRIL NODIG ?

ALGEMEEN
Indien men geen bril of lenzen draagt en een duidelijk visueel probleem heeft kan hoofdpijn het gevolg zijn, doch wat als men geen visuele klachten heeft ?  De dagelijkse stress kan eveneens hoofdpijn geven en dat maakt het nogal verwarrend. Is de oorzaak van de hoofdpijn door de levensomstandigheden of door een probleem met de ogen zelf  ? 
Hoofdpijn door een probleem met onze ogen
Hoofdpijn door andere redenen
HOOFDPIJN DOOR EEN PROBLEEM MET DE OGEN
LICHTE CORRECTIES  ALGEMEEN
Soms is een visueel probleem vrij laag dat men het niet opmerkt. Op het einde van een oogtest gebeurt het heel weinig dat men " 0,00 " dioptrie uitkomt. Zelf bij perfect zienden vind men bijna steeds een minimieme fout van 0,25 dioptrie. In dit geval zal de opticien of oogarts twijfelen of de bril wel werkelijk een oplossing zal bieden tegen de hoofdpijnklachten.
Algemeen is de kans om hoofdpijnklachten te hebben slechts vanaf men een correctiefout boven 0,50 dioptrie heeft.  Een refractiefout die lager dan 1,00 dioptrie is wordt niet snel aangevoeld, vooral wanneer men jong is. Naarmate men ouder wordt zal de fout moeilijker kunnen weggewerkt worden doordat de lens minder soepel wordt en deze minder kan werken om de fout te corrigeren.
LAGE BIJZIENDHEID
Licht bijzienden hebben weliswaar problemen met het zicht voor ver, maar soms in zo een lichte vorm dat het bijna niet merkbaar is. Met een visueel zicht van 8/10 en zelf iets minder kan het visueel probleeem onopvallend zijn. Pas als men de nodige correctie draagt ziet men een duidelijk verschil. Algemeen zullen de klachten van hoofdpijn bij licht bijzienden minder zijn bij mensen die lang nabijwerk uitoefenen. Het is eerder omgekeerd want een licht bijziende moet minder inspanning doen om nabij te kijken dan iemand die een perfecte correctie heeft.
LICHTE VERZIENDHEID
Lichte verziendheid is de minst opvallende refractiefout die dikwijls hoofdpijn kan verwekken en dit vooral (in tegenstelling met licht bijzienden) na lang nabijwerk. Iemand die verziend is en geen bril draagt zal het harder te verduren krijgen bij lang nabijwerk. Indien deze fout in hele lichte mate is en men jong is, kan men deze inspanning gemakkelijk aan, doch na lang nabijwerk kan men hoofdpijn krijgen zonder te beseffen wat de werkelijke reden is. Iemand die verziend is moet twee inspannigen doen om goed (vooral nabij) te kunnen zien. Accommoderen & Divergeren.

Accommoderen

Onze ooglens zorgt voor het scherpstellen van het beeld op verschillende afstanden. Dit noemt men accommodatie
Bij een perfect oog die geen refractiefout heeft is er geen accommodatie nodig om ver te zien. Alleen als men nabij kijkt moet de lensspier zich beginnen opspannen om de lens boller te maken, hoe dichter hoe meer ze zich opspant. Bij verzienden moet de lensspier reeds werken om het zicht op verre afstanden scherp te stellen. Wanneer hij/zij nabij kijkt moeten de ooglensspieren zich nog meer samentrekken dan iemand die niet verziend is en na lang nabijwerk vraagt dit heel wat inspanning. Men kan deze inspanning vergelijken met iemand die geen bril nodig heeft lang op een heel korte afstand zou  moeten werken.

Divergeren

Convergeren betekent dat de ogen naar binnen bewegen wanneer we nabij kijken. Als de lensspier zich begint samen te trekken krijgen de hersenen een signaal dat we dichter willen kijken en ze bevelen de binnenoogspieren om zich op te spannen om de ogen dichter naar elkaar toe te trekken .Mocht dit zo niet zijn zouden we dubbel zien.
Aangezien verzienden reeds de lensspier moeten doen werken voor ver zullen de hersenen vermoeden dat het oog naar iets dichterbij wil kijken. Op dit moment zullen de binnenoogspieren zich eveneens willen opspannen. Het probleem is dan dat men nog steeds naar iets ver kijkt en dubbel zicht het gevolg zou zijn. Om dit tegen te houden doet de verziende zijn buitenste oogspieren werken om de ogen evenwijdig of minder naar binnen te doen draaien dan nodig is. Dit noemt men divergeren. (zie rode pijl op de figuur)
Hoe zwaarder de graad van verziendheid is hoe meer de binnenste en buitenste oogspieren elkaar zullen tegenwerken. Een heel zwaar verziende kan dit niet meer aan en zal beginnen scheel kijken (zie strabisme) doch dit is hier niet het geval aangezien de verziendheid die we bespreken in zeer lichte mate is.


Wanneer men de gemeten correctie bij een licht verziende in een pasbril zet, zal hij bijna niet merken dat hij/zij beter ziet, maar wel een ontspannend gevoel hebben doordat die accommodatie & divergentie inspanningen niet meer nodig zijn. Dit zijn degene die men het moeilijkste kan overtuigen, doch misschien wel de bril het meest nodig hebben. Licht verzienden hebben niet continu behoefte om de bril te dragen en om deze reden noemt men het een rustbril.
LICHT CORRECTIE VERSCHIL TUSSEN BEIDE OGEN
Bij een groot correctieverschil tussen beide ogen (reeds bij de geboorte) zal het slechtste oog niet meer willen meewerken en indien dit nooit opgemerkt wordt krijgt men na een tijd een lui oog ( zie amblyopie & anisometropie). Gelukkig wordt dit visueel probleem nu veel sneller opgemerkt dankzij de jaarlijkse oog onderzoeken in scholen.
In dit besproken onderwerp is de graad van het verschil natuurlijk veel miniemer. Laat ons eerder aannemen dat er een verschil van 0,50 dioptrie is tussen beide ogen. Het probleem is dus eerder te wijten dat men gemakkelijk 9 a 10/10 ziet met beide ogen samen en daardoor het probleem nooit heeft opgemerkt. Hoe weinig het verschil ook mag zijn, het ene oog moet zich verschillend inspannen ten opzichte van het andere en kan hoofdpijn veroorzaken.
LICHTE VORM VAN ASTIGMATISME
Astigmaten kunnen soms heel goed zien. De onopvallendste astigmaten zijn degene die op een bepaalde as slecht zien en met de loodrechte as goed zien. Hun beeld kan redelijk scherp zijn, doch wel vervormd. Dit vergelijk ik dikwijls met de vervormspiegels waar men lang en mager of klein en dik toont. Typische symptomen gedurende oogtesten zijn de verwarring tussen de letters "O" en "D". Deze vervormingen worden door de hersenen gecorrigeerd door een logica te zoeken. Bij lichte astigmaten zal deze inspanning onopvallend zijn en zal de persoon er totaal geen weet van hebben.Vanaf men een astigmaatfout heeft boven 0,50 dioptrie is de kans om hoofdpijnklachten te hebben groot. Wanneer men astigmaten corrigeert kan dit duizeligheid en hoofdpijn teweegbrengen doordat de hersenen zich moeten aanpassen. Indien het aanpassingsprobleem blijft is gedeeltelijk of opbouwende corrigeren de enige oplossing.
BEGINNENDE PRESBYOPIE
Presbyopie ontstaat wanneer de ooglens minder soepel wordt en zich niet meer genoeg kan bol maken. Op dit moment begint men problemen te krijgen met het nabij zicht. Een beginnende presbyoop kan er nog geen weet van hebben indien hij nog net genoeg scherp kan stellen op een redelijk aanvaardbare leesafstand hoewel dit veel meer inspanning vraagt. Dit ouderdomsverschijnsel begint gewoonlijk rond de 45 jaar, doch kan het probleem zich veel sneller voordoen, dit bij licht verzienden die reeds voor ver moesten accommoderen.

HOOFDPIJN DOOR ANDERE REDENEN

Migraine
De meest gekende en meest voorkomende uitlokkende factor is een chronisch slaaptekort. Stress kan eveneens migraine veroorzaken, eigenaardig genoeg begint de barstende hoofdpijn pas als men thuis komt en alles mag loslaten. Migraine is een vorm van hoofdpijn die wordt veroorzaakt door een stoornis van de bloedcirculatie in de schedel. De hoofdpijn treedt op in regelmatige aanvallen waarvan de intensiteit, de frequentie en de duur sterk kunnen vari๋ren. De aanval kan 4 tot 72 uren duren en wordt heviger bij lichamelijke inspanningen. De hoofdpijn zit vaak aan ้้n kant van het hoofd en verergert bij inspanning en licht of geluid. Migrainepati๋nten zien voorafgaand aan de hoofdpijn vaak een patroon van sterretjes en lichtflitsen. 
Houding
Wanneer iemand iedere dag hoofdpijn heeft is de kans voor de noodzaak een bril te moeten dragen groter. Een gecombineerde vraag die men zich kan stellen is wanneer de hoofdpijn begint. Indien dit reeds vroeg 's morgens is, is de kans minder groot aangezien men tijdens de slaap onze ogen niet gebruiken. De mogelijkheid is dan eerder te wijten aan gezondheid of gewoon een slechte matras of slaaphouding.
Hoofdpijn kan ook te wijten zijn door de hele dag op een oncomfortabele stoel of zetel te zitten, een slecht afgestelde tafel, of gewoon een slechte houding te hebben. Typische slechte houdingen is de rug te gebogen houden of gedurende het zitten meer te steunen aan de linker of rechter kant. Test dit uit door het hoofd eens zacht naar beneden te drukken. Indien men trekkende spieren in de hals tot zelf diep in de rug aanvoelt is er veel kans dat dit de reden van het probleem is.
Computerschermen
Langdurige en intensieve ooginspanning kan weliswaar hoofdpijnklachten geven, maar bij lang werken voor een computer is het eveneens dikwijls aan de kwaliteit van het scherm te wijten. Dit probleem is reeds veel verminderd doordat de beeldscherpte van de huidige Tv-schermen en computers enorm geevolueerd zijn.  Let er wel op of uw scherm niet vuil is of als er niet teveel reflectie van een lichtbron op uw beeldscherm is. Een vuil scherm of  fel licht dat reflecteert op het scherm kan contrast problemen veroorzaken wat hinderlijk is om je werk duidelijk te zien.
  • Plaats je bureau en beeldscherm zodanig dat het licht langs opzij invalt om reflectie te vermijden.
  • Reinig je beeldscherm regelmatig. Een laag stof kan bijdragen aan schittering.
  • Indien je een bril draagt, reinig regelmatig uw glazen.
  • Buig je monitor lichtjes naar voor om te vermijden dat licht van boven reflecteert.
  • Kijk om het kwartier eens ver om de lensspier te laten ontspannen.
Kunstlicht
Een zwakke verlichting zorgt ervoor dat we ons meer moeten inspannen om alles te kunnen zien en dit kan spanning in de nek, rug en schouders samen met concentratieproblemen veroorzaken. Eveneens kunnen lichten die te fel zijn hoofdpijn veroorzaken. Oude TL lampen knipperen aan en uit, zeker als ze niet regelmatig onderhouden worden.  Ze werken namelijk met gas. Onze ogen nemen dit knipperen wel niet waar, doch onbewustzijn verwerkt men continue die informatie. Om deze reden worden ze ook in tegenovergestelde richting per koppel geplaatst. Als de ene lamp uitgaat, gaat de andere aan. Als er slechts ้้n buislamp hangt is het dus zeker lastig voor onze ogen. Veel mensen worden daardoor moe en krijgen hoofdpijn.  Voor mensen die aan zware epilepsie lijden kan dit zelf voor een aanval zorgen. Ditzelfde fenomeen was vroeger bij beeldschermen zoals computer, doch heden is dit veel kwalitatiever.
Voeding
Vaso-actieve amines
Het gaat in de eerste plaats om voedingsmiddelen die vaso-actieve amines bevatten, zoals tyramine en beta-fenylethylamine . Bepaalde zware kazen (bv Brie en Roquefort), heel wat witte en rode wijnen, chocolade, noten, citrusfruit, ajuinen en bepaalde groenten zoals boontjes, bevatten relatief hoge concentraties van deze vaso-actieve amines.
Nitrieten
Nitrieten zijn gekende migraine-uitlokkende produkten.
Men vindt nitrieten onder andere in hesp, worsten, hot-dogs en in tal van bereide vleeswaren en visconserven.
Natriumglutamaat
Dit veel gebruikte bewaarmiddel wordt vooral teruggevonden in Chinese bereidingen en sojasaus, maar ook in gevriesdroogde soepen en in tal van ingeblikte voedingsmiddelen.
Andere
Roken, Alcohol, Frisdranken, vooral Cola, Koffie,
 
Paul Hantson
 


HEEFT U NOG ANDERE VRAGEN ?
BEZOEK HET NIEUWE FORUM VAN DE BELGISCHE OPTIEKGIDS